COPYRIGHT


©Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. 2016

Kierownik projektu: Karol Prokorym

Realizacja: Karol Prokorym, Krystian Gapski

Koordynacja projektu: Edyta Ładna

Nadzór artystyczny: Kaia Juszczak

Projekt graficzny: Dariusz Szachtsznajder

Autorzy tekstów: Anna Dąbrowska, Lilianna Kupaj, Magdalena Niedźwiedzka, Kornelia Rosłoniec, Anna Tulczyńska

Redakcja: zespół

Fotoedycja: Beata Chromik, Magdalena Dzwonkowska, Bogdan Wańkowicz

Zdjęcia ilustracyjne pochodzą z agencji PantherMedia, Shutterstock i Thinkstock/Getty Images; zdjęcia okładek: Biologia - BE&W/Alamy, Chemia – Thinkstock/GettyImages, Fizyka – Shutterstock, Geografia – Gallo/Getty Images/Chen Su; Historia – Shutterstock; Język angielski – BE&W/Alamy, Gallo/Getty Images/Digital Vision, Thinkstock/Getty Images; Język niemiecki – BE&W/Alamy, FotoChannels/Corbis; Język polski – Thinkstock/Getty Images; Matematyka – BE&W/Alamy, Gallo/Getty Images/Harald Sund; WOS – FotoChannels/Corbis



Biologia

Filmy z doświadczeń biologicznych:
© ECL 2012

Polskie opracowanie i adaptacja: Nowa Era Sp. z o.o. 2012

Źródło zadań: Informator o egzaminie maturalnym z biologii od roku szkolnego 2014/2015, CKE, Matura 2015 – przykładowy zestaw zadań

Opracowanie merytoryczne odpowiedzi do zadań: Agnieszka Krotke

Autorzy materiałów dydaktycznych: Emilia Bonar, Gabriela Bugla-Płoskońska, Stanisław Czachorowski, Franciszek Dubert, Bożena Granatowska, Marek Guzik, Katarzyna Guz-Regner, Jolanta Holeczek, Ilona Jankowska, Marek Kaczmarzyk, Piotr Kamont, Alicja Kasińska, Piotr Tadeusz Kąkol, Krystyna Klein, Joanna Kobyłecka, Ryszard Kozik, Stanisław Krawczyk, Agnieszka Krotke, Weronika Krzeszowiec-Jeleń, Marek Jurgowiak, Adam Kula, Maria Marko-Worłowska, Renata Matuszewska, Elżbieta Mazurek, Lidia Michalak-Wierzchowska, Ewelina Motyka, Alina Nowakowska, Jacek Pawłowski, Agnieszka Pieszalska, Urszula Poziomek, Anna Wilhelm, Edward Sroka, Monika Zaleska-Szczygieł, Władysław Zamachowski, Katarzyna Zęgota

Koordynacja prac i opracowanie redakcyjne: Katarzyna Zdanowicz

Współpraca redakcyjna: Magdalena Bujnowska, Ewa Mejłun, Dorota Dąbrowska-Mróz, Agnieszka Krotke, Justyna Wiater-Franczak

Redakcja językowa: Aleksandra Kowalczyk-Pryczkowska

Kierownik realizacji zasobów multimedialnych: Arek Ignaciuk, Piotr Ratajski

Prace programistyczne: Marcin Hołubiuk, Anna Zakrzewska

Zasoby multimedialne: Rafał Buczkowski, Bartosz Chorąży, Marcin Hołubiuk, Przemysław Kłosin, Marcin Szałajski, Anna Zakrzewska

Ilustracje: Ewelina Baran, Elżbieta Buczkowska, Rafał Buczkowski, Joanna Dumanowska, Przemysław Kłosin, Piotr Mróz, Marcin Oleksak, Wioleta Przybylska, Marta Tarkowska

e-testy

Autorzy zadań: Ewa Jastrzębska, Alicja Kasińska, Jacek Pawłowski, Ewa Pyłka-Gutowska, Edward Sroka, Monika Zaleska-Szczygieł

Redakcja merytoryczna: Beata Bednarczuk, Marek Czowgan, Katarzyna Górska-Golon, Ewa Mejłun, Agnieszka Krotke, Justyna Wiater, Katarzyna Zdanowicz

Redakcja językowa: Katarzyna Miller, Aleksandra Kowalczyk-Pryczkowska, Monika Pruska

Ilustracje: Elżbieta Buczkowska, Rafał Buczkowski, Marta Długokęcka, Adam Kłodecki, Piotr Mróz, Wioleta Przybylska, Joanna Ptak



Chemia

Filmy z doświadczeń chemicznych
© Nowa Era Sp. z o.o.

Źródło zadań: Informator o egzaminie maturalnym z chemii od roku szkolnego 2014/2015, CKE i OKE, CKE 2005–2015, Matura 2015 – przykładowy zestaw zadań

Autorzy materiałów merytorycznych: Danuta Babeczonek-Wróbel, Grażyna Barcińska, Gabriela Bugla-Płońska, Małgorzata Chmurska, Urszula Ciosk-Rawluk, Romuald Hassa, Wanda Kisiel, Magdalena Kołodziejska, Zygmunt Korszałowski, Małgorzata Krzywica-Drwięga, Aleksandra Kwiek, Maria Litwin, Małgorzata Mańska, Elżbieta Megiel, Aleksandra Mrzigod, Janusz Mrzigod, Anna Remin, Hanna Rokita, Kamila Sokołowska, Szarota Styka-Wlazło, Grażyna Świderska

Opracowanie merytoryczne odpowiedzi do zadań: Kamil Kaznowski

Koordynacja prac i opracowanie redakcyjne: Magdalena Niedźwiedzka

Współpraca redakcyjna: Justyna Kamińska, Marta Mieszkowska, Adriana Palińska-Saadi, Honorata Piłasiewicz

Redakcja językowa: Katarzyna Miller, Kinga Nepelska, Anna Neumann, Monika Pruska, Agnieszka Sieczak

Kierownik realizacji zasobów multimedialnych: Arek Ignaciuk, Piotr Ratajski

Prace programistyczne: Marcin Hołubiuk, Anna Zakrzewska

Zasoby multimedialne: Rafał Buczkowski, Marcin Hołubiuk, Przemysław Kłosin, Katarzyna Siemieńska, Marcin Szałajski, Anna Zakrzewska

Skład: Dorota Domagała, Iwona Gałuszka, Dorota Sameć

Rysunki: Ewelina Baran, Elżbieta Buczkowska, Rafał Buczkowski, Dorota Domagała, Mateusz Klamrowski, Adam Poczciwek, Dorota Sameć

Fotografie: Bronowski Studio, Włodzimierz Echeński, Piotr Kubat, FotoChannels/Corbis, PantherMedia, Shutterstock, Thinkstock/Getty Images.

Fotografie do kalendarza przygotowań maturalnych: Włodzimierz Echeński (magnez, sole, chlorowce, wodorotlenek miedzi(II), glin, aktywność metali, nadmanganian(VII) potasu, żelazo, kontrakcja, reakcja egzotermiczna, estryfikacja, zmydlanie tłuszczów, skrobia, próba Trommera), Gallo/Getty Images (atom), Piotr Kubat (barwy płomieni, wskaźniki, polikondensacja, tlenki, wodorotlenek glinu, reakcja wodorotlenku miedzi z etanolem i glicerolem, białko, reakcja biuretowa, benzen), PantherMedia / Jan Mika (leki), Putto (uniwersalny papierek wskaźnikowy), Shutterstock (kostki do gry, miedź, etapy, koncept, laboratorium, symbole), Shutterstock / Anatoli Styf (równowaga), Shutterstock / jannoon028 (dłoń z długopisem), Shutterstock / Syda Productions (edukacja), Thinkstock (spalanie gazu ziemnego, mrówka), thinkstock/Getty Images/Comstock (DNA)

Tekst „Właściwości tworzyw sztucznych” pochodzi z portalu edukacyjnego Fundacji Plastics Europe www.plasticseurope.pl.

e-testy

Autorzy zadań: Zygmunt Korszałowski, Małgorzata Krzywicka-Drwięga, Grażyna Świderska

Redakcja merytoryczna: Marta Goliszek, Justyna Kamińska, Marta Mieszkowska, Honorata Piłasiewicz

Redakcja językowa: Katarzyna Miller

Ilustracje: Ewelina Baran, Rafał Buczkowski, Adam Poczciwek, Dorota Sameć

Zdjęcia: Piotr Kubat



Fizyka

Opracowanie merytoryczne odpowiedzi do zadań z matury 2015: Piotr Toma

Autorzy materiałów dydaktycznych: Joanna Borgensztajn, Marcin Braun, Agnieszka Byczuk, Krzysztof Byczuk, Piotr Chomienia, Joanna Ciesielska, Marta Giżyńska, Barbara Górska, Walentyna Kakareka, Dorota Jeziorek-Knioła, Dariusz Kubacki, Teresa Kutajczyk, Małgorzata Olędzka, Wiesław Olędzki, Agnieszka Proszek, Maria Puchta, Zenona Stojecka, Stanisław Suwald, Zuzanna Suwald, Weronika Śliwa, Jacek Ślósarz, Piotr Toma, Andrzej Witowski, Elżbieta Wójtowicz

Koordynacja prac i opracowanie redakcyjne: Agnieszka Grzelińska, Marcin Minda, Dorota Okulewicz

Współpraca redakcyjna: Miłosz Budzyński, Barbara Godzina, Barbara Górska, Piotr Niewiadomski

Redakcja językowa: Aleksandra Kowalczyk-Pryczkowska, Kinga Nepelska, Zofia Psota, Agnieszka Sieczak

Prace programistyczne: Marcin Hołubiuk, Anna Zakrzewska

Ilustracje: Elżbieta Buczkowska, Rafał Buczkowski, Anna Budzyńska, Andrzej Dukata, Iwona Gałuszka, Elżbieta Król, Marcin Oleksak, Adam Poczciwek, Artur Polakowski, Justyna Studzińska, Sławomir Życiński

Fotografie: Anna Budzyńska, BE&W/SCIENCE SOURCE, BE&W/Alamy East News, Science Photo Library, FotoChannels/Corbis, NASA, PantherMedia/Carl-Jurgen Bautsc, PantherMedia/Ryszard Parys, Shutterstock, Shutterstock/Fotografiche, Thinkstock/Getty Images, Thinkstock/Getty Images/iStock/Yury Zap, Agnieszka Żak

Filmy z doświadczeniami: Anna Budzyńska

e-testy

Autorzy zadań (z rozwiązaniami): Joanna Borgensztajn, Dominika Brus, Ewa Jagodzińska, Dorota Jeziorek-Knioła, Urszula Łucznik, Bartłomiej Piotrowski, Aldona Rojek, Zenona Stojecka

Redakcja merytoryczna: Agnieszka Grzelińska, Marcin Minda

Współpraca redakcyjna: Hanna Kowalczyk, Michał Matraszek, Sylwia Przywóska

Redakcja językowa: Zofia Psota, Agnieszka Sieczak, Dorota Śrutowska

Ilustracje: Andrzej Dukata, Elżbieta Król

Arkusze maturalne Nowej Ery

Autorzy: Barbara Górska, Agnieszka Proszek, Jacek Ślósarz, Piotr Toma

Opracowanie redakcyjne i redakcja merytoryczna: Dorota Okulewicz, Beata Pawlukiewicz-Kamińska

Konsultacje merytoryczne: Jerzy Dylakiewicz, Michał Matraszek, Piotr Toma

Redakcja językowa: Zofia Psota, Agnieszka Sieczak

Projekt graficzny: Małgorzata Gregorczyk, Paulina Tomaszewska

Realizacja projektu graficznego: Artur Polakowski

Rysunki: Anna Budzyńska, Andrzej Dukata



Geografia

Źródło zadań: Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015, Matura 2015 – przykładowy zestaw zadań, CKE

Opracowanie merytoryczne zadań krok po kroku: Janusz Stasiak

Autorzy materiałów dydaktycznych: Roman Malarz, Tomasz Rachwał, Radosław Uliszak, Krzysztof Wiedermann, Marek Więckowski, Grażyna Adamczyk, Katarzyna Bębas, Jadwiga Brożyńska, Barbara Dziedzic, Ewa Jaworska, Anna Karaś, Justyna Knopik, Barbara Korbiel, Małgorzata Kubik, Marian Kupczyk, Monika Nikołajew-Banaszewska, Joanna Osika, Stanisław Osika, Urszula Różycka-Nocuń, Józef Soja, Anna Sprengler, Anna Wawrzkowicz

Koordynacja prac: Anna Strzelińska

Opracowanie redakcyjne: Jan Janus, Dariusz Ortman, Paweł Przybylski, Dorota Urbaniak

Redakcja językowa: Aleksandra Kowalczyk-Pryczkowska, Anna Neumann, Monika Pruska

Fotoserwis: Bogdan Wańkowicz

Kierownik realizacji zasobów multimedialnych: Arek Ignaciuk, Piotr Ratajski

Prace programistyczne: Sławomir Stanecki, Anna Zakrzewska

Zasoby multimedialne: Rafał Buczkowski, Marta Flet, Marcin Hołubiuk, Przemysław Kłosin

Ilustracje: Ewelina Baran, Elżbieta Buczkowska, Rafał Buczkowski, Joanna Dumanowska, Przemysław Kłosin, Marcin Oleksak, Wioleta Przybylska

Fotografie: BE&W: Alamy, Pegaz, Tomasz Gębuś, Wojciech Wójcik; Forum/Ireneusz Sobieszczuk; IMGW/Ośrodek Teledetekcji Satelitarnej w Krakowie; NASA; Shutterstock; Thinkstock;

Mapy na maturze:

Koordynacja prac: Krystian Chariza

Projekt i oprogramowanie: Marta Fret

Redakcja i opracowanie: Joanna Fiedor, Marta Fret

Autorka zadań: Joanna Stępień

Współpraca: Sławomir Curyło, Justyna Romanowska

Korekta językowa: Grażyna Gabryelska, Monika Pruska

Projekt graficzny: Dariusz Szachtsznajder

zdjęcia: Panthermedia, Thinkstock

mapa Karkonoszy: wydawnictwo Eko-Graf

e-testy

Autorzy zadań: Barbara Dziedzic, Justyna Knopik, Barbara Korbel, Joanna Stępień, Dorota Urbaniak

Redakcja merytoryczna: Paweł Przybylski, Dorota Urbaniak

Redakcja językowa: Katarzyna Miller, Anna Neumann, Monika Pruska,

Ilustracje: Ewelina Baran, Elżbieta Buczkowska, Rafał Buczkowski, Joanna Dumanowska, Ewa Kaletyn, Przemysław Kłosin, Marcin Oleksak, Marta Tarkowska, Nowa Era Wrocław

Zdjęcia: Agencja Gazeta/Barbara Wicher; BE&W: Alamy; BE&W/Alamy/Peter M. Wilson; BE&W/Imagebroker/Marcus Keller; BE&W/Janusz Leśniak; BE&W/Alamy/PjrTravel; FotoChannels.com/Corbis/Lynn Goldsmith; Forum/Artur Gajdziński; Forum/Piotr Tumidajski; NASA; PAP/Lech Muszyński; Shutterstock; Shutterstock/Wolfgang Kloehr; Shutterstock/Alex0001; Thinkstock; Thinkstock/iStockphoto; Thinkstock/iStock oraz Agnieszka i Włodzimierz Bilińscy; Marek Czasnojć, Robert Dejtrowski; Paweł Fabiański; Anna Olej-Kobus i Krzysztof Kobus/Travelphoto.pl; Renata i Marek Kosińscy; Henryk Kościelny; Bolesław Lemisiewicz; Maciej Rawluk/G.A.; Michał Szelest/www.fotoloto.pl; Michał Urbaniak; Ewelina i Bogdan Wańkowiczowie



Historia

Źródło zadań: Informator o egzaminie maturalnym z historii od roku szkolnego 2014/2015, CKE i OKE; CKE 2011–2016

Autorzy materiałów: Piotr Galik, Krzysztof Jurek, Paweł Klint, Krzysztof Kowalewski, Wanda Królikowska

Koordynacja prac: Magdalena Zimerman

Redakcja merytoryczna: Tomasz Bach, Bartosz Januszewski, Arkadiusz Wasilewski, Magdalena Zimerman

Redakcja językowa: Aleksandra Bednarska, Monika Krzywoszyńska

Fotoedycja: Magdalena Dzwonkowska

Mapy: Zespół kartograficzny

Fotografie: ADM (Reymont); Archiwum Nowej Ery (Bolesław Chrobry, Bolesław Śmiały, Czarniecki, Daszyński, Jan III Sobieski, Kazimierz Jagiellończyk, Kazimierz Odnowiciel, Kazimierz Wielki, Kościuszko, Łokietek, Matejko, Mieszko I, Mieszko II, Mościcki, Piłsudski, Rowecki, Sikorski, Witos, Władysław Jagiełło); BE&W: AF (Jan Paweł II), ullstein bild (Mazowiecki), Universal History Archive (Bierut); East News: Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji (Kopernik), kolekcja Stanisława Jankowskiego (Karski), Laski Diffusion (Sendlerowa); Narodowe Archiwum Cyfrowe (Curie-Skłodowska, Mikołajczyk, Moraczewski, Narutowicz, Raczkiewicz, Składkowski, Wojciechowski); Polona (Modrzejewska, Padrewski); Reporter/Lech Gawuc (Kaczorowski)

Fotografie do kalendarza przygotowań maturalnych: Archiwum Nowej Ery (Bastylia, Crecy, granica polska, Grottger, Karol Marks, Lichtenstein, Ludwik XIV, Mieszko I, Monet, Napoleon, Piłsudski, Poniatowski, proklamacja II Rzeszy, Sarajewo, Sobiescy, starcie belwederczyków, Unia lubelska, Władysław Łokietek), Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu (Paczków), DigiTouch/Przemysław Nowak (Solidarność), Getty Images/Thinkstock (budynek ONZ, tablica upamiętniająca mur berliński), Library of Congress (Wielka Czwórka), Narodowe Archiwum Cyfrowe (Dywizjon 303), Panthermedia/Songquan Deng (Nowy Jork), Shutterstock (Będzin, Florencja, Koloseum, mapa, piramidy, pola, świątynia), Shutterstock/jorisvo (Bayeux), Shutterstock/Valery Egorov (portal)

e-testy

Autorzy zadań: Iwona Janicka, Katarzyna Panimasz, Elżbieta Paprocka, Robert Śniegocki

Kierownik projektu: Anna Grabarczyk, Karolina Ksieniewicz

Koordynacja prac: Anna Pietrzak, Sylwia Kołonowicz

Redakcja merytoryczna: Michał Błaut, Bartosz Januszewski, Leszek Molendowski, Elżbieta Paprocka, Arkadiusz Wasilewski, Magdalena Zimerman

Redakcja językowa: Aleksandra Bednarska, Ewa Jeżewska, Sylwia Kołonowicz, Agnieszka Mąka, Anna Pietrzak

Rysunki: Ewelina Baran, Marta Długokęcka, Bogumił Roszak, Wioleta Przybylska

Fotoedycja: Magdalena Dzwonkowska

Mapy: Zespół kartograficzny – Wrocław

Fotografie: cz. 1 – BE&W, East News, Thinkstock, Shutterstock, Jan Morek/Forum, zbiory Mai Łozińskiej, cz. 2 – Archiwum Nowej Ery, BE&W, BE&W/Jerzy Malinowski, East News/Rafał Jabłoński, Forum/Marek Maruszak, Fotochannels/Corbis/Arte & Immagini srl, Fotochannels/corbis/Massimo Listri, Indigo/SuperStock, Reporter/Marek Lasyk, Shutterstock.com/Brian K., Shutterstock.com/lexan, Shutterstock.com/Tomas1111, cz. 3 – Archiwum Nowej Ery (Gierymski, Grottger, Klimt, Moreau, Sochaczewski, van Gogh), BE&W (Podkowiński, Witkiewicz), BE&W/bpk (Coubert, Polska pod zaborami), BE&W/Fine Art Images (Monachijska zdrada), BE&W/National Maritime Museum (Wilhelm II), BE&W/North Wind Picture Archives (moda), BE&W/Photo12/Archives Snark (Hitler – wegetarianin), BE&W/World History Archive (Wilson), Biblioteka Narodowa (ulotka wyborcza), Fotochannels/Corbis/Bettmann (królowa Wiktoria, Tete-A-Tete), Fotochannels/Corbis/The Bridgeman Art Library (Talleyrand, władcy absolutni), Library of Congress (Herkules Unii, mapa, Russian-French Alliance), cz. 4 – BE&W/Alamy/Andrea Jones (matrioszki), BE&W/Photo 12 (karykatura z wężem), BE&W/The Art Archive (karykatura z koniem), BE&W/The Art Archive (karykatura z lwem, plan Marshalla), BE&W/The Granger Collection (Martin Luther King), BE&W/ullstein bild/Abraham Pisarek (Dawid Ben Gurion), DIOMEDIA/UPPA (Jasir Arafat), encyklopedia gdanska.pl (pocztówka z wroną), Fotochannels/Corbis/Patrick Robert/Sygma (duchowni prawosławni), Fotochannels/Corbis/Robert Maass/Sygma (manifestacja Solidarności), Karta (znaczek), PAP/Eugeniusz Wołoszczuk (inwazja w Czechosłowacji), Shutterstock/Brendan Howard (znaczek)



Język angielski

Źródło zadań: Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015, CKE i OKE, CKE 20052014, Matura 2015 – przykładowy zestaw zadań

Opracowanie merytoryczne odpowiedzi do zadań: Aleksandra Prochalska-Stępień

Koordynacja prac i opracowanie redakcyjne: Angelika Tarwacka

Redakcja językowa: Agata Wojtko

Opracowanie graficzne: Piotr Stopczyński

Fotografie agencyjne: Panthermedia Zdjęcia okładek: BlueMoon Stock / Alamy (Matura Explorer New Elementary); Design Pics (Matura Explorer New Pre-intermediate)

Ian T. Coble (Matura Explorer New Upper-intermediate)



Język niemiecki

Źródło zadań: Informator o egzaminie maturalnym z języka niemieckiego od roku szkolnego 2014/2015, CKE i OKE, CKE 20052014, Matura 2015 – przykładowy zestaw zadań,

Opracowanie merytoryczne odpowiedzi do zadań: Katarzyna Szachowska

Koordynacja prac i opracowanie redakcyjne: Angelika Tarwacka, Joanna Kunicka

Redakcja językowa: Agata Wojtko

Opracowanie graficzne: Piotr Stopczyński

Fotografie agencyjne: Corbis/FotoChannels Zdjęcia okładek: Corbis/FotoChannels (Welttour 1, 2, 3)



Język polski

Lektury

Autor materiałów: Hanna Moszczeńska

Słownik motywów kulturowych

Fotografie: BE&W: Buntownik z wyboru; East News/Everett Collection: Pianista, kadr z filmu; Forum/Interfoto: Pasja, kadr z filmu; East News/Album: Romeo i Julia, kadr z filmu; Forum/Piotr Bujnowicz: Pan Tadeusz, kadr z filmu; East News/Vision: Zemsta, kadr z filmu

Zadania maturalne

Źródło zadań: Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2014/2015, Przykładowy arkusz maturalny (grudzień 2013), Próbna matura z języka polskiego (grudzień 2014), Matura z języka polskiego (maj 2015)

Zadania krok po kroku

Autor materiałów: Sławomira Wójcik

Źródło zadań: Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2014/2015

Artykuły do magazynu maturalnego

Autor materiałów: Małgorzata Miazga

e-testy

Autorzy zadań: Agnieszka Krasnodębska, Magdalena Lotterhoff

Redakcja merytoryczna i językowa: Katarzyna Wojciechowska, Dominika Dmochowska

Fotografie:

Antyk, Biblia, średniowiecze: East News/RIA Novosti (ikona)

Renesans, barok, oświecenie: Archiwum Nowej Ery (Fragonard), East News/Leemage (David), Profimedia/Corbis/Mimmo Jodice (Canova)

Romantyzm, pozytywizm: Archiwum Nowej Ery (Caillebotte, Gierymski, Manet, Goya, Delacroix), BE&W/bpk (Courbet), Diomedia/SuperStock RM (Bouguereau), PhotoPower/The Bridgeman Art Library (Fuseli)

Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne: Andrzej Pągowski (Wesele), Archiwum Nowej Ery (Dali, Kandinsky, Malczewski, Monet), Czarny Kot/Lessing (Munch), East News/AKG-Images (Duchamp), PhotoPower/The Bridgeman Art Library (Gris, Klimt), Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego w Radomiu (Festiwal Gombrowiczowski)

Wojna i okupacja, współczesność: Archiwum Nowej Ery (Pollock, Wróblewski), East News/Rex (Banksy), Forum/Piotr Mecik (plakat), PhotoPower/The Bridgeman Art Library (Estes, Hamilton)

Wykaz źródeł tekstów

Antyk, Biblia, średniowiecze: Biblia Tysiąclecia, Wydawnictwo Pallotinum, Poznań 2003; Bogurodzica, Lament świętokrzyski [w:] Chrestomatia staropolska: teksty do roku 1543, wybór i oprac. W. Wydra, W.R. Rzepka, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2004; Duda S., Niemoralne nauki obdartusa z Aten, „Gazeta Wyborcza” 2010, 11 lutego; Homer, Iliada, przeł. F.K. Dmochowski, Zakłada Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1985; Horacy, Do Leukonoe, Wybudowałem pomnik [w:] tegoż, Dzieła wszystkie, przeł. A. Ważyk, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000; Huizinga J., Jesień średniowiecza, t. 2, tłum. T. Brzozowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1967; Legenda o św. Aleksym [w:] Najdawniejsze zabytki języka polskiego, oprac. W. Taszycki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2004; Malewska H., Wiek twórczego porywu, „Znak” 1948, nr 7; Plezia M., Wstęp [w:] Jakub de Voragine, Złota legenda. Wybór, tłum. J. Pleziowa, wybór M. Plezia, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1983; Sofokles, Król Edyp [w:] Ajschylos, Sofokles, Eurypides: antologia tragedii greckiej, przeł. S. Srebrny, K. Morawski, J. Łanowski, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1989; Szostkiewicz A., Zagadka Jezusa, „Polityka” 1999, nr 52; Szymborski K., Plagi bez cudów, „Polityka” 2003, nr 36; Świderkówna A., Biblia a człowiek współczesny, Wydawnictwo ZNAK, Kraków 2005; Świderkówna A., Rozmowy o Biblii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994; Tyrtajos, Liryki [w:] Liryka starożytnej Grecji, przeł. W. Appel, J. Danielewicz, oprac. J. Danielewicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Poznań 2001; Włodarski M., Ars moriendi w literaturze polskiej XV i XVI w., Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 1987.

Renesans, barok, oświecenie: Arno A., Ten niecierpliwy geniusz Leonardo, „Gazeta Wyborcza” 2011, 12 listopada; Bieńkowska E., Oświecenie – między świętym a świeckim, „Znak” 1992, nr 12; Helikon sarmacki, wątki i tematy polskiej poezji barokowej, wybór tekstów, wstęp i komentarze A. Vincenz, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1989; Karpiński F., Laura i Filon [w:] tegoż, Wybór wierszy, oprac. i wybór A. Chojnowska, TAiWPN UNIVERSITAS, Kraków 2003; Kochanowski J., Poezje, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1998; Krasicki I., Bajki, wybór i oprac. P. Bukowiec, TAiWPN UNIVERSITAS, Kraków 2003; Krasicki I., Monachomachia i Antymonachomachia, wstęp i oprac. Z. Goliński, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977; Krysik J., Ulotki Lutra, „Polityka” 2011, nr 52; Pasek J.Ch., Pamiętniki, t. I i II, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2003; Rorty R., Kant by się zdziwił, „Gazeta Wyborcza” 2007, 30 czerwca; Sarzyński P., Malarz wdzięki, „Polityka” 2009, nr 51; Skarga P., Kazania sejmowe. O miłości ku ojczyźnie, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2008; Swift J., Podróże do wielu odległych narodów świata w czterech częściach przez Lemuela Gullivera, początkowo lekarza okrętowego, a następnie kapitana licznych okrętów, przeł. M. Słomczyński, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1979; Szostkiewicz A., Dwie legendy księga Skargi, „Polityka” 2012, nr 1; Urbańska Marta A., Pochwała sarmatyzmu, „Tygodnik Powszechny” 2010, nr 14; Wybicki J., Pieśń Legionów Polskich we Włoszech [w:] Świat poprawiać – zuchwałe rzemiosło. Antologia poezji polskiego oświecenia, oprac. T. Kostkiewiczowa i Z. Goliński, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2004.

Romantyzm, pozytywizm: Asnyk A., Wiersze wybrane, wstęp i wybór J.Z. Jakubowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1988; Cieśla-Korytowska M., Spór jako element kreacji świata przedstawionego w „Dziadach” [w:] Mickiewicz w „Pamiętniku Literackim”, pod red. S. Rośka, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2011; Dostojewski F., Zbrodnia i kara, przeł. C. Jastrzębiec-Kozłowski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1992; Janion M., Polacy i ich wampiry [w:] tejże, Wobec zła, Chotomów 1989; Konopnicka M., Mendel Gdański [w:] tejże, Pisma zebrane, t. 2, red. A. Brodzka, Czytelnik, Warszawa 1974; Mickiewicz A., Dziady drezdeńskie (część III), oprac. J. Skuczyński, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2012; Mickiewicz A., Wybór poezyj, t. 1 i 2, oprac. C. Zgorzelski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1986; Norwid C., Bema pamięci żałobny nastrój [w:] tegoż, Pisma wszystkie, cz. 1, zebrał, tekst ustalił, wstępem i uwagami krytycznymi opatrzył J. Gomulicki, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1971; Orzeszkowa E., Marta, Czytelnik, Warszawa 1962; Prus B., Lalka, t. 1–2, oprac. J. Bachórz, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1998; Prus B., Szkic programu w warunkach obecnego rozwoju społeczeństwa [w:] Publicystyka okresu pozytywizmu 1860–1900. Antologia, oprac. S. Fita, Instytut Badań Literackich PAN Wydawnictwo, Warszawa 2002; Shelley M., Frankenstein, przeł. H. Goldman, Wydawnictwo MUZA SA, Klub Świat Książki, Warszawa 2000; Słowacki J., Kordian. Część pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny, oprac. M. Inglot, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1974; Smaga J., Wstęp [w:] Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara, przeł. C. Jastrzębiec-Kozłowski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1992.

Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne: Conrad J., Jądro ciemności, tłum. A. Zagórska, Wydawnictwo GREG, Kraków 2006; Czechowicz J., mały mit [w:] tegoż, Wiersze i poematy, oprac. J.F. Fert, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2012; Feder L., Marlowa zstąpienie do piekła, tłum. M. Ronikier [w:] Conrad w oczach krytyki światowej, pod red. H. Krzeczkowskiego, PIW, Warszawa 1974; Gałczyński K.I., Serwus madonna [w:] tegoż, Wybór poezji, oprac. M. Wyka, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2003; Gombrowicz W., Ferdydurke, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986; Iwaszkiewicz J., Panny z Wilka [w:] tegoż, Brzezina i inne opowiadania, Czytelnik, Warszawa 2006; Jasieński B., But w butonierce [w:] tegoż, Poezje zebrane, wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2008; Kafka F., Proces, przeł. B. Schulz, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1994; Kasprowicz J., Dies irae [w:] tegoż, Wybór poezji, oprac. J.J. Lipski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1990; Kuncewiczowa M., Cudzoziemka, Czytelnik, Warszawa 1973; Lechoń J., Herostrates [w:] tegoż, Poezje, wybór W. Nowakowska, Czytelnik, Warszawa 1979; Leśmian B., Ballada bezludna [w:] tegoż, Poezje wybrane, oprac. J. Trznadel, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1974; Leśmian B., Dusiołek [w:] tegoż, Zwiedzam wszechświat. Wybór wierszy, Świat Książki, Warszawa 2006; Miodek J., Rozmyślajcie nad mową!, Wydawnictwo Prószyński i S-ka, Warszawa 1998; Miodek J., Słowo jest w człowieku, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2007; Mosiołek-Kłosińska K., Wulgaryzacja języka w mediach [w:] Język w mediach masowych, pod red. J. Bralczyka, Upowszechnianie Nauki – Oświata „UN-O”, Warszawa 2000; Pieszczachowicz J., Koniec wieku, Książka i Wiedza, Warszawa 1994; Pietrasik Z., Wesele bez wesela, „Polityka” 2008, nr 18; Przerwa-Tetmajer K., Krzak dzikiej róży w Ciemnych Smreczynach, Koniec wieku XIX, Melodia mgieł nocnych [w:] Poezja Młodej Polski, wybór M. Jastrun, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1976; Przyboś J., Notre-Dame [w:] tegoż, Sytuacje liryczne. Wybór poezji, wybór E. Balcerzan, A. Legeżyńska, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1989; Przylipiak M., Kino stylu zerowego, GWP, Gdańsk 1994; Reymont W.S., Chłopi, t. 1, oprac. F. Ziejka, wyd. II poszerz., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1999; Sarzyński P., Gorący tyłek Mony Lisy, „Polityka” 2008, nr 15; Sieradzki J., Jacy tacy, „Polityka” 2000, nr 7; Speina J., Bankructwo realności. Proza Brunona Schulza, PWN, Warszawa-Poznań 1974; Staff L., Deszcz jesienny, Kowal [w:] tegoż, Wybór poezji, wybór M. Jastrun, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1985; Żeromski S., Ludzie bezdomni, oprac. I. Maciejewska, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1987.

Wojna i okupacja, współczesność: Baczyński K.K., ***[Niebo złote ci otworzę] [w:] tegoż, Utwory zebrane, t. 2, oprac. A. Kmita-Piorunowa, K. Wyka, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1979; Barańczak S., Określona epoka, Wypełnić czytelnym pismem, Z nami nie zginiesz [w:] tegoż, Wiersze zebrane, Wydawnictwo a5, Kraków 2006; Beckett S., Dramaty. Wybór, przełożył i opracował A. Libera, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Kraków 1995; Białek B., Język określa świadomość, „Tygodnik Powszechny” 2012, nr 33; Błoński J., Biedni Polacy patrzą na getto, „Tygodnik Powszechny” 1987, nr 2; Bolecki W., Jak pisać? Między wspomnieniem a traktatem [w:] tegoż, „Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Wydawnictwo Universitas, Kraków 2007; Bralczyk J., Manipulacja językowa [w:] Dziennikarstwo i świat mediów, pod red. Z. Bauera i E. Chudzińskiego, Universitas, Kraków 2004; Broniewski W., Ballady i romanse [w:] tegoż, Wiersze i poematy, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1987; Chwin S., Jeśli zło rządzi światem, „Tygodnik Powszechny” 2013, nr 23; Czapliński P., Wzniosłe tęsknoty. Nostalgie w prozie lat dziewięćdziesiątych, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2001; Herbert Z., 17 IX [w:] tegoż, Raport z oblężonego miasta i inne wiersze, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1998; Herbert Z., Przesłanie Pana Cogito [w:] tegoż, Wiersze zebrane, Wydawnictwo a5, Kraków 2011; Herling-Grudziński G., Inny świat. Zapiski sowieckie, Czytelnik, Warszawa 1992; Kapuściński R., Inny w globalnej wiosce, „Znak” 2004, nr 584; Mickiewicz A., Romantyczność [w:] tegoż, Wiersze, Czytelnik, Warszawa 1975; Miłosz C., Campo di Fiori, Przedmieście [w:] tegoż, Wiersze wszystkie, Wydawnictwo ZNAK, Kraków 2011; Mrożek S., Tango [w:] tegoż, Utwory sceniczne, t. 2, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1973; Orwell G., Rok 1984, przeł. T. Mirkowicz, Wydawnictwo Da Capo, Warszawa 1993; Płażewski J., Zeznanie przed trybunałem historii, „Kino” 2002, nr 9; Przylipiak M., Szyłak J., Kino najnowsze, Wydawnictwo ZNAK, Kraków 1999; Szczypiorski A., Początek, Wydawnictwo SENS, Poznań 2004; Szymborska W., Monolog dla Kasandry [w:] tejże, Wielka liczba, Czytelnik, Warszawa 1976; Wyka M., Piękny człowiek z ludu, „Tygodnik Powszechny” 2011, nr 52.



Kalendarz przygotowań maturalnych

Fotografie: Archiwum Nowej Ery (Paolo Ucello Św. Jerzy i smok, Jean Fouquet Maria z dzieciątkiem, Leonardo da Vinci Człowiek witruwiański, Peter Bruegel Chłopskie wesele, Jan Vermeer van Delft Dziewczyna z perłą, Harmen Steenwijck Vanitas, Jacques-Louis David Portret Madame Récamier, Caspar David Friedrich Mnich nad morzem, William Turner Statek niewolników, Aleksander Gierymski Żydówka z cytrynami, Maksymilian Gierymski Patrol powstańczy, Stanisław Wyspiański Chochoły, Stanisław Wyspiański Autoportret z żoną, Jacek Malczewski Hamlet polski, Pablo Picasso Taniec, Tamara Łempicka Autoportret w zielonym bugatti, Danuta Dąbrowska-Siemaszkiewicz Dama art deco, Andrzej Wróblewski iRozstrzelanie oraz Rozstrzelanie V, Edward Hopper Western motel, Roy Lichtenstein Płacząca dziewczyna, Henryk Stażewski Kompozycja), Shutterstock (Partneton, retoryka, komunikacja językowa, pisanie interpretacji wiersza, gramatyka, pisanie rozprawki problemowej, pozaliterackie teksty kultury), BE&W (Socias Achilles opatrujący rannego Patroklesa, Eugène Delacroix Wolność wiodąca lud na barykady), Thinkstock (analiza utworu literackiego), Wojciech Kryński fot. Łazienek



Matematyka

Zadania maturalne PP, Zadania maturalne PR

Źródło zadań: Informator o egzaminie maturalnym z matematyki od roku szkolnego 2014/2015, CKE; Matura 2015 – przykładowy zestaw zadań, CKE; arkusze maturalne z lat 2005–2014, CKE

Opracowanie redakcyjne i redakcja merytoryczna: Urszula Cielniak, Anna Dubiel, Żaneta Gozdera, Anna Nałęcz, Robert Pysiak, Beata Zając

Arkusze maturalne Nowej Ery poziom podstawowy

Autor: Marcin Wesołowski

Opracowanie redakcyjne i redakcja merytoryczna: Urszula Cielniak

Rysunki: Sławomir Życiński

Nie tylko dla orłów

Autor zadań: Marcin Wesołowski

Autor rozwiązań: Monika Jankowska

Opracowanie redakcyjne i redakcja merytoryczna: Monika Jankowska

Zadania zamknięte bez tajemnic

Źródło zadań: Matura 2015 – przykładowy zestaw zadań, CKE; arkusze maturalne z lat 2005–2014, CKE

Autor rozwiązań: Renata Wolniewicz

Opracowanie redakcyjne i redakcja merytoryczna: Beata Zając

Rysunki: Sławomir Życiński

Arkusze maturalne Nowej Ery poziom rozszerzony

Autor: Marcin Wesołowski

Opracowanie redakcyjne i redakcja merytoryczna: Robert Pysiak

Rysunki: Andrzej Oziębło

Ostatni dzwonek

Autor: Piotr Krzemiński

Opracowanie redakcyjne i redakcja merytoryczna: Monika Jankowska

Rysunki: Elżbieta Król

Artykuł „Instrukcja obsługi arkusza maturalnego z matematyki”

Autor: Jerzy Janowicz


©Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. 2016

Kierownik projektu: Karol Prokorym

Realizacja: Karol Prokorym, Krystian Gapski

Koordynacja projektu: Edyta Ładna

Nadzór artystyczny: Kaia Juszczak

Projekt graficzny: Dariusz Szachtsznajder

Autorzy tekstów: Anna Dąbrowska, Lilianna Kupaj, Magdalena Niedźwiedzka, Kornelia Rosłoniec, Anna Tulczyńska

Redakcja: zespół

Fotoedycja: Beata Chromik, Magdalena Dzwonkowska, Bogdan Wańkowicz

Zdjęcia ilustracyjne pochodzą z agencji PantherMedia, Shutterstock i Thinkstock/Getty Images; zdjęcia okładek: Biologia - BE&W/Alamy, Chemia – Thinkstock/GettyImages, Fizyka – Shutterstock, Geografia – Gallo/Getty Images/Chen Su; Historia – Shutterstock; Język angielski – BE&W/Alamy, Gallo/Getty Images/Digital Vision, Thinkstock/Getty Images; Język niemiecki – BE&W/Alamy, FotoChannels/Corbis; Język polski – Thinkstock/Getty Images; Matematyka – BE&W/Alamy, Gallo/Getty Images/Harald Sund; WOS – FotoChannels/Corbis



Wiedza o społeczeństwie

Zadania krok po kroku

Autor materiałów: Katarzyna Panimasz

Artykuły do magazynu maturalnego

Autor materiałów: Katarzyna Panimasz

Materiały dydaktyczne

Autorzy materiałów dydaktycznych: Zbigniew Bryła, Mariusz Menz, Katarzyna Panimasz, Iwona Janicka, Ewa Koclejda, Tamara Olszewska, Zofia Heppner, Anna Klimowicz

Koordynacja prac: Grzegorz Aleksandrowicz

Opracowanie redakcyjne: Grzegorz Aleksandrowicz, Rafał Paliwoda, Arkadiusz Wasilewski

Redakcja językowa: Ewa Jeżewska, Sylwia Kołonowicz, Monika Krzywoszyńska, Agnieszka Mąka, Magdalena Śmiechewicz

Mapy: Zespół kartograficzny - Wrocław

Ilustracje: Elżbieta Buczkowska, Joanna Dumanowska, Ewa Kaletyn

Fotografie: BE&W (Elżbieta II, Łukaszenka), BE&W/Ann Ronan Pictures (Martin Luther King), BE&W/Benainous+Perusseau/Allpix (Putin), Gallo Images Poland/Getty Images/Peter Macdiarmid (May), BE&W/DanitaDelimont.comNMR/Dennis Brack (Gorbaczow), BE&W/ullstein bild - Boness (Poroszenko), BE&W/gaZz/DK (de Klerk), BE&W/Maciej Andrzejewski, Donat Brykczyński (Dalajlama XIV), BE&W/Paco Campos (Filip VI), BE&W/Photofile/Allpix (Obama), BE&W/Richard B. Levine (Arafat), BE&W/Tony Mondello/Allpix Press (Franciszek), BE&W/ullstein bild - Boness/IPON (Erdogan), BE&W/ullstein bild (Abd al-Aziz, Hollande , Matka Teresa, Orbán), BE&W/ullstein bild - DRK (Dunant), BE&W/ullstein bild - Gisbert Paech (Rabin), BE&W/ullstein bild - Meldepress (Mandela), BE&W/ullstein bild - Popow (Netanjahu), BE&W/ullstein bild - Probst (Merkel), BE&W/Xinhua/Lan Hongguang (Xi Jinping), BE&W/Xinhua/Photoshot (Kim Dzong Un), BE&W/Xinhua/SANA (al-Asad), East News/Andrea Bonetti (Tsipras), https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/86/Michel_Temer_planalto_3_%28cropped%29.jpg/Licurgo.miranda [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons (Temer) (Temer), East News/Jan Bielecki (Kuchciński), East News/Stanisław Kowalczuk (Bodnar), Forum/Reuters/Valentyn Ogirenko (Hrojsman), Gallo Images Poland/Getty Images/Anadolu Agency (Abd al-Fattah as-Sisi), Gallo Images Poland/Getty Images/Didier Baverel (Muhammad VI), Gallo Images Poland/Getty Images/Juan Naharro Gimenez (Mogherini), Gallo Images Poland/Getty Images/Julian Parker (Karol XVI Gustaw), Gallo Images Poland/Getty Images/Sasha Mordovets (Rouhani), Gallo Images Poland/Getty Images/The Asahi Shimbun (Zeid Al-Hussein), Profimedia/Corbis (Akihito, Castro, Peres), Reporter/Mariusz Grzelak (Karczewski), Reporter/Stefan Maszewski (Szydło)

Fotografie do kalendarza przygotowań maturalnych: Archiwum Nowej Ery (prawa człowieka), DigiTouch/Przemysław Nowak (naród), DigiTouch/Ryszard Janowski (samorząd terytorialny), Getty Images/Thinkstock (integracja europejska, kultura i edukacja, NATO, Organizacja Narodów Zjednoczonych, organizacje regionalne, prawo administracyjne), Panthermedia (prawo, systemy ochrony praw człowieka), Panthermedia/andrewblue (społeczeństwo), Panthermedia/Corinna F. (polska polityka zagraniczna), Panthermedia/Dmitriy Shironosov (przedsiębiorczość), Panthermedia/foto.fritz (prawo cywilne i rodzinne), Panthermedia/jorisvo (funkcjonowanie UE), Panthermedia/Monkeybusiness (życie zbiorowe), Shutterstock (konflikty zbrojne, organy kontroli, państwo, polityka i doktryny polityczne, prawo karne, Prezydent RP, sądy i trybunały w Polsce, stosunki międzynarodowe, system prawny RP, systemy partyjne i wyborcze, ustroje państw demokratycznych), Shutterstock/Drop of Light (Polska w Unii Europejskiej), Shutterstock/Kostas Koutsaftikis (demokracja), Shutterstock/Niloo (opinia publiczna), shutterstock_393147328_Drop of Light (gospodarka rynkowa, gospodarstwo domowe), Wydawnictwa sejmowe (ustrój RP)

Rysunki satyryczne:

Forum/Khaled Al-Hariri, Mirosław Andrzejewski, Jacek Frankowski, Małgorzata Gnyś-Godard, Zbigniew Jujka, Janusz Kożusznik, Andrzej Krauze, Szczepan Sadurski, Michał Tomaszek, Dariusz Wójcik, Artur Żukow

e-testy

Autor zadań: Zbigniew Bryła, Katarzyna Panimasz

Redakcja merytoryczna: Grzegorz Aleksandrowicz, Rafał Paliwoda

Redakcja językowa: Monika Krzywoszyńska, Sylwia Kołonowicz

Ilustracje: Elżbieta Buczkowska

Pokaż słownikUkryj słownik
Polityka cookies Serwis www.terazmatura.pl korzysta z plików cookies. Kliknij, aby przeczytać więcej informacji na temat cookies, jakich używamy, oraz jak nimi zarządzać.
do góry